Dizilerle Kore Tarihi

  nasip   |     20-11-2018, 18:36


'Tarih dizilerden mi öğrenilir editör?'

Doğru. Tarih dizilerden öğrenilmez. Fakat daha öncesinde merak dahi duymadığımız, açıp okumayacağımız bir halkın tarihine, zevk için izlediğimiz diziler sayesinde ilgi duymaya başlayabiliyoruz. Gerçekte de böyle miymiş ki acaba deyip açıp bakma ihtiyacı duyabiliyoruz. Zaman içinde Kore dizilerinin de bende böyle bir etkisi oldu. Önceden sadece giydikleri kıyafetler, ritüeller ilginç gelirdi, hepsi de bu olurdu. Ötesini berisini merak etmezdim. Fakat zamanla, izlediğim tarihi diziler çoğaldıkça, yap-bozun parçaları kendiliğinden tamamlanmaya başladı. Açıp okudukça da daha anlamlı hale geldi her şey. Meğer Koreli yapımcılar bilinçli ya da bilinçsiz –kuvvetle muhtemel bilinçli- tarihlerindeki mihenk taşlarını dizileri aracılığıyla kdrama kitlesine ulaştırmış. Gelin ben de sizlere Kore’nin geçirdiği tarihi süreçleri altlık kabul ederek birkaç tarihi dizi önerisinde bulunayım. Bu dizileri izlemişseniz, Kore tarihine dair temel dönemlere az çok aşina olmuşsunuzdur demektir.

Goryeo Hanedanlığı Dönemi (918-1392)

Bu dönemi konu alan dizilerin sayısı oldukça az aslında. Çoğumuz Joseon dönemi tarihi dizilerine alışkınız. Goryeo ise Joseon’dan bir önceki dönem. 2012 yapımı "Faith", 2014 yapımı "Empress Ki", 2014 yapımı "Shine or Go Crazy", 2015 yapımı "Six Flying Dragons" ve 2016 yapımı "Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo" tam da bu dönemde geçiyor. Bu döneme dair birçoklarının severek izlediği "Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo"a, güçlü kadın karakteriyle öne çıkan "Empress Ki"ye ve uzun olması yüzünden izlemeye cesaret edilemeyen "Six Flying Dragons"a daha ayrıntılı değineceğim:

Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo

Bin yıllık krallık olan Shilla yıkılır ve bölgedeki 3 krallık Goryeo çatısı altında birleşir. Peki, bunu kim yapmıştır? Dizinin baş karakteri olarak izlediğimiz Wang So’nun ve diğer prenslerin babası Wang Geon! Henüz yeni kurulan bir krallık olan Goryeo’ya, bu prensler ve günümüzden geçmişe giden bir kız olan Hae Soo karakteri üzerinden işlenen hikâyeyi izlerken tanık olabilirsiniz. Dizi, Goryeo’nun otoritesini güçlendiren, sistemini oturtan Kral Wang So’nun tahta geçiş sürecini keyifli bir olay örgüsüyle anlatmaktadır. "Moon Lovers: Scarlet Heart Ryeo", teknik anlamda yetersiz bulduğum yönleri olsa da, sürükleyici hikayesi ve tarihi olayları es geçmeyip konu dahiline alması sebebiyle önemsediğim ve önerdiğim bir yapımdır. Diziyi izlerseniz Goryeo Hanedanlığı’nın ilk dönemlerine, o dönemin ritüellerine, tarihi karakterlerine aşina olabilirsiniz.

Empress Ki

Kore Yarımadası, Goryeo Dönemi’nde 86 yıl süren bir Moğol hâkimiyeti geçirmiştir. Bir nevi Yuan’ın (diğer adıyla Kubilay Hanlığı – Moğollar tarafından kurulmuştur–) kuklası haline gelmiştir. Yuan’ın güçlü ordusuyla baş edemeyen Goryeo, Yuan’ın boyunduruğu altındayken büyük trajediler yaşamıştır. "Empress Ki" tam da bu dönemi anlatmaktadır. Yuan’ın Kore Yarımadasında at koşturduğu bu dönemde, zor şartlarda büyümüş bir Goryeolunun Yuan başkentine (şuan ki Pekin) cariye olarak gönderilmesi ve şaşırtıcı şekilde Yuan İmparatoriçesi olma sürecini…

Hikâyedeki ilginç kısım ise, oldukça güçlü bir karakter olan Ki’nin, kendi insanlarına zulmeden hanedanlığın başına geçip ipleri eline almış olmasıdır belki de. Bir diğer ilgi çekebilecek taraf ise, Moğolların Batı sınırında savaş verdikleri Türkler. Diziyi izlerken Türklerin Uzak Doğu topraklarındakilere verdiği izlenimi görebiliyorsunuz, ‘bizi’ onların gözünden izleyebiliyorsunuz yani. Ne kadar gerçekçidir elbette tartışılır, hatta diziyi büyük bir kısmının gerçek-dışı olduğunun idrakiyle izlemek daha doğru olur. Fakat anlatılanlar yanlış ya da doğru olsun, yabancı dizilerde Türk imajına rast gelmek pek de alıştığımız bir şey olmadığı için merak uyandırıyor kanısındayım.

Six Flying Dragons

Yuan’ın etkisinden tamamen kurtulması neredeyse 100 yıl süren Goryeo, artık çöküş dönemine girmiştir. Bir sistem yıkılırken ve bir yenisi kurulurken insanların zihinlerinde neler neler hayal edilir dersiniz? "Six Flying Dragons", izlediğim tarihi Kore dizilerinde bir numaraya oturuyor. Bunun en önemli sebebi ise konunun derinlikli işlenmesi, çok zengin bir kadro, mükemmel oyunculuklar ve senaryodaki ince ince işlenmiş karakterler. Uzun dizi önyargımı kıran bir yapım olarak bolca önerdiğim bir yapım olan "Six Flying Dragons"u izlerken karakterlerle beraber o sancıları yaşıyor, o dönemin gerçekliklerinde ne doğru ne yanlış sorguluyorsunuz. İktidar ve güç kavramlarını alt metinde oldukça derin işleyen dizideki hikâye ve karakterler de gerçek tarihe oldukça yakın. Karakterlerimizle beraber Goryeo’ya son verip Joseon’u kurmaya ne dersiniz? Çağının ötesinde bir figür olan Sambong’un etrafında dönen bu devrim izlemeye değer. (Sambong’un anakronik bir yaklaşımla ele alınmış olması muhtemel, zira o karakter modern insanın zihninin pre-modern dönemdeki varlık mücadelesi hissini uyandırıyor.) Goryeo’da Budizm hâkimken neden Joseon’da Konfüçyüsçülük hâkim? Goryeo’daki devlet ritüellerine kıyasla Joseon neden daha sistemli? Joseon neden Hangul alfabesine geçti? gibi soruların cevapları tam da bu geçiş döneminde yatıyor. "Six Flying Dragons" ise bu geçiş sürecini tüm sancılarıyla pürüzsüz bir şekilde anlatıyor. 'Kore dizilerinde izlediğin baştan sona en heyecanlı, nefes kesen bölüm hangi dizideydi?' diye sorarsanız eğer, bu dizinin 25.bölümünü not edin bir kenara derim. Hop oturup hop kalktığım, Kore dizilerindeki 'en' bölümlere ilk sıradan giriş yapacak bölümdür o bölüm. Bu da ufak bir spoiler olmuş olsun. Kore Yarımadasının tarihindeki dönüm noktalarından birini bu diziyle beraber idrak edebilirsiniz, özellikle tarihi dizi severler kesinlikle kaçırmasın derim.

Joseon Hanedanlığı Dönemi (1392-1897)

Kdrama kitlesinin daha aşina olduğu Joseon dönemi, bizdeki Osmanlı İmparatorluğu dönemine denk geliyor. Bu döneme ait tarihi yapıların hâlâ ayakta olmasından sebep de olabilir –bu benim çıkarımım, zira tarihte ne kadar uzak dönemi işliyorsanız dizinin prodüksiyon maliyeti artar. Mekân ve kıyafetler tamamen baştan yapılır– bu döneme ait oldukça fazla dizi var. "Il Ji-Mae: The Phantom Thief‎", "The Slave Hunters", "Sungkyunkwan Scandal", "The Moon That Embracing the Sun", "Arang and the Magistrate", "Love in the Moonlight", "Saraydaki Mücevher", "Rebel: Thief Who Stole the People" ve çok daha fazlası Joseon Dönemini işliyor. Tarihi dizileri sevmemi sağlayan "Sungkyunkwan Scandal" ve gözlerden kaçtığını düşündüğüm "Il Ji-Mae: The Phantom Thief‎"e daha ayrıntılı değinmek istiyorum:

"Il Ji-Mae: The Phantom Thief‎"

17. yüzyıl Joseon’unda geçen dizi, gücünü kötüye kullanan zenginlerden çalıp fakir halka yardım eden Iljimae karakteri merkezinde ilerlemektedir. Halk kahramanlarını izlemek hep hoşuma gitmiştir. Gerçek olsunlar ya da olmasınlar, toplumsal hafızada yer eden ve insanlara 'umut' veren (ve bence tarihte ve edebiyatta 'umut'un, 'erdem’in metaforu olarak kullanılan) bu kahramanlar keyifli bir seyir de sunuyorlar izleyiciye. Kore’nin Robin Hood’udur, Iljimae. Sisteme baş kaldırıp halkın kahramanına dönüşürken kendi trajedisini yaşar aslında. Herkesin yardımına koşar kendisinden başka. Hem ağlatır hem de güldürür dizi. Merak etmediniz mi bu kahramanın başına neler geldi?

Sungkyunkwan Scandal

Sarayda değil bir eğitim kurumunda geçen dizi bu özelliğiyle türevlerinden ayrılıyor. Saray entrikalarından ziyade o dönemin zihin dünyasına, eğitim sistemine, genç insanların gündemlerine, aralarındaki ilişkiye tanık olursunuz. Farklı sınıflardan gelmek, daha güçlü aileye sahip olmak, devlet adamı yetiştiren ilim yuvası Sungkyunkwan’da ne gibi farklara sebep oluyor? Siyasilerin çocukları kendilerini yetiştirirken nasıl çelişkilerle baş ediyor? O dönemin entelektüellerinin mekânı olan bu okuldaki öğrenciler, bilgi dışında başka neler öğreniyorlar, birbirleriyle hangi konularda yarışıyorlar dersiniz? Oldukça keyifli bir hikâyesi olan dizideki karakterler de bir o kadar eğlenceli. Bolca kahkaha atarken zamanın nasıl geçtiğini anlamadığınız yapımlardan biri. Günümüz okul dizilerini andıran, tarihi dizi sevmeyenlerin bile seveceği türden biri dizi olarak izlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Kore dizilerinin ünlü 'çiçek çocukları’nın arketipleri izlemeye değer ^^

Japon Yönetimine Doğru

Kore yarımadası tarihi boyunca sürekli dış güçlerin (Çin, Japon) tehditleriyle mücadele etmiş, dış baskılara maruz kalmış bir toprak parçası. Joseon Dönemi’nde 200 yıllık bir barış dönemi geçirdikten sonra izole bir toprak haline gelmiş olan Joseon, 19. Yüzyılın ortalarında modernleşme sürecine girdi. Tam bu dönemde Asya dışındaki milletlerle tanışan Korelilerin topraklarında artık yabancılar kol gezmekteydi. Hanedanlık birçok reform yaptı. 19. Yüzyıl sonu - 20. Yüzyıl başı, eski ve yeniyi beraber aynı karede görebildiğimiz dönem olması hasebiyle oldukça ilginç bir dönem. Bu dönemde çekilen diziler ise ilginç şekilde oldukça az. İzole toplumların Batı (!) ile karşılaşmalarını izleme fırsatı olarak gördüğümden önemsediğim yapımlar var. Amerikalıları, Japonların, Almanların, Fransızların vb yabancıların Kore yarımadasında güç mücadelesi verdiği Joseon’un son dönemini gözler önüne seren "Mr.Sunshine"; bu iktidar mücadelesinin kazananı olarak Kore’yi boyunduruğu altına alan Japonların yönetim dönemini anlatan "Bridal Mask" ve kısmen tarihi bir dizi olan Japon sömürge dönemindeki milli mücadele mensuplarının hikâyesine ufaktan değinen "Chicago Typewriter"ı önermek istiyorum:

Mr. Sunshine

Diziyi olay örgüsünden sebep yarım bırakmış olsam da, "Mr.Sunshine" tarihi dizi severlerin en azından göz atması gerektiğini düşündüğüm bir yapım. Joseon’un son dönemini; feodal yönetimin yabancı ve ileri(!) güçlerle nasıl mücadele edeceklerinin kafa karışıklıklarını yaşadıkları, entelektüellerinin gelenekleri ile modern olan arasında kaldıkları, moderni tercih etmenin hanedanlıklarından vazgeçmek anlamına gelmesinden sebep makul bir paradigma ortaya koyamadıkları, hiçbir şeyin siyah ya da beyaz olamayıp her şeyin gri olduğu bu dönemi anlatıyor dizi. Aynı karede hem tüfek görüyorsunuz hem kılıç. Hem hanboklu teyzeler görüyorsunuz hem de modern kıyafetler. Hem tahtırevanları hem de tramvayı aynı caddede görüyorsunuz. Eski ve yeni hiç bu kadar bariz bir şekilde yan yana durmamıştı. Tam bu geçiş dönemini ve yabancıların Kore yarımadasındaki varlığını, mükemmel bir sinematografiyle gözler önüne seren diziyi önemli buluyorum. Çaresiz kalan eski rejim. Rejimden daha da ne yapacağını bilemeyen, kimlik tanımı yapamayan insanlar…

Şahsi fikrim dizinin olay örgüsü, kurgusu zayıftı; senaryo tatmin edici değildi. Fakat dizinin tarihi altlığının oturtulduğu ve o dönemin parametrelerinin resmedildiği ilk 5-6 bölüm tarih severler tarafından mutlaka izlenmeli.

Bridal Mask

Kore medyasında ve halkında Japonlara ve özellikle Japon milliyetçilerine karşı aşırı bir hassasiyet olduğunu tarihle alakası olmayan dizi severler bile farkındadır diye düşünüyorum. Bu hassasiyetin nedenlerini araştırıp okuduğumuzda tarihlerindeki Japon sömürüsü döneminde yaşadıkları trajedileri öğreniyoruz elbette ama tarihlerinde ne olduğunu okuyup geçmekle, kanıksadığımız karakterlerin başına gelenler üzerinden izlemek aynı duygusal etkiye sahip değil. İzlemek kesinlikle daha etkili. Bu sebeple "Bridal Mask"ın izlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Evet, Koreliler yakın tarihlerinde bir sömürge dönemi geçirdi ama bu dönemde tam olarak ne oldu? Tarihteki olaylar sembolik olarak resmedilmiş dizide. Kore toplumunun kalplerini hala sızlatan, can yakan olaylar tek tek ortaya konmuş. Kore, Güney Kore ve Kuzey Kore olarak ikiye ayrılmadan önce, Japonların egemenliğinde neler yaşadı? Milli mücadele nasıl başladı? Kore’nin özgürlüğünde önemli rol oynayan tarihi şahsiyetler diziye yerleştirilmiş.

Elbette biraz propagandist bir yönü var dizinin, geçtiği dönem dolayısıyla öyle olmak zorunda belki de. O dönemi 'kahramanlık' hikâyesinin dışında izlemek –hiçbir ülkenin güncel yapımlarında da– mümkün değil. Günümüz yapımlarında, uzak tarihe bir nebze eleştirel bakma cesareti gösterenler olsa da yakın tarihte kimse suya sabuna öyle kolay sokmuyor ellerini. 20. yüzyılın meseleleri hâlâ 'taraf' olarak aktarılıyor. İzlerken 'acaba Japonlar bu dönemi nasıl anlatıyor?' diye sordum sürekli. Kore’nin kötü adamları olarak Japonları izlemek bazen çizgi film hissi verse de, diziyi bütünüyle değerlendirdiğimde ve alternatifi olmadığını hesaba kattığımda kesinlikle izlenmesi gerektiğini düşündüğüm bir yapım.

Chicago Typewriter

Dizi hem geçmişte hem günümüzde geçiyor. Geçmişteki ayağı ise, Koreli vatanseverlerin Japonlara karşı giriştiği mücadeledeki dava arkadaşlarının hikâyesi üzerinden ilerliyor. Bu arkadaşlık üzerinden o dönemi çok etkili ve merak uyandıran şekilde aktaran dizi hem oyunculuk hem sinematografi hem olay örgüsü anlamında oldukça tatmin edici. Gözden kaçtıysa kaçmasın. Ertelendiyse ertelenmesin. Bu dava arkadaşlarının vatanları için verdiği mücadeleyi bir izleyin derim. Aynı dönemi, 1930’ları anlatan bir diğer dizi ise "Inspiring Generation". İzlemediğim için yorum yapamıyorum fakat bu dönemde geçen çok dizi olmadığı için adı geçirmek istedim.

Kore Cumhuriyeti (1948-günümüz)

Kore, kuzey ve güney olarak ikiye bölündükten sonrasına dair nostaljik diziler mevcut. Fakat bunlar tarihi olayların aktarımından ziyade o dönemi sadece bağlam olarak kullanan ve karakterlerin hikâyeleri üzerinden keyifli bir izlence sunan diziler. "Reply" serisi, "Girls's Generation 1979" gibi gençlik dizileri; "Signal", "Tunnel" gibi gizem-polisiye dizileri bu nostaljik tarihi diziler arasında. Siyasete çok bulaşmadan, o dönemdeki Kore’nin ne durumda olduğunu girmek isteyenlere fikir veren yapımlar. Saydığım dizilerin hepsinin oyunculuk, senaryo, kurgu ve görselleri oldukça tatmin edici.

Goryeo öncesi, 'Üç Krallık Dönemi (Koguryo, Baekje ve Shilla Krallıkları)' ve 'Antik Dönem'e değinmediğimin farkındayım. Antik Döneme dair dizi zaten yok, fakat Üç Krallık Dönemi’nde geçenler mevcut, meraklıları için onlardan da örnek vermek gerekirse; "Denizler İmparatoru", "Muhteşem Kraliçe" ve "Hwarang" Shilla’da geçen dizilerden. "Hwarang" olay örgüsüyle beni tatmin etmeyen yapımlardan, diğer iki yapım ise çekim tarihi itibariyle eski olduklarından yeni kdrama kitlesinin ne kadar ilgisini çeker pek emin değilim. O yüzden bu dönemi es geçmeyi tercih ettim ve Goryeo’yu yazının başlangıcı olarak belirledim. İçeriğe bütün tarihi dizileri dahil etmem elbette mümkün değildi, izlediklerim arasında Kore tarihinin dönemlerini iyi ifade ettiklerini düşündüğüm ve doğal olarak sevdiğim, izlenmesi gerektiğini düşündüğüm dizileri seçtim. Sizler de Kore tarihine, kültürüne dair fikirlerinizi ve bunlara tanık olabileceğimiz sevdiğiniz dizileri önerip içeriğe katkıda bulunursanız mutlu edersiniz. Okuduğunuz için teşekkürler, saygılar.





Yorumlar

"Herhangi bir küfür, hakaret, reklam ve içerik ile alakasız link paylaşarak yorum yapmak yasaktır. Bu tür yorumlar silinecektir. Küfür içerikli yorum paylaşan ziyaretçinin süresiz olarak yorum yapması engellenecektir. Hakaret içerikli yorum paylaşan ziyaretçinin ise 2 ay boyunca yorum yapması engellenecektir."
"Site ile ilgili şikâyetlerinizi, önerilerinizi ve düzeltmeleri yorum olarak değil, iletişim bölümünde belirtilen adresler üzerinden yapınız. Aksi halde bu tür yorumlar silinecektir."
"Yorum alanını özel sohbet alanına çevirmek yasaktır."
Lütfen spoiler içeren yorumlarınızda bu tagı kullanın:

SON HABERLER
tümünü gör

TEST & ANKET

tümünü gör

GÜNEY KORE SİNEMASI

Güney Kore Sineması dünyası ile ilgili haberleri, oyuncular hakkında bilgileri, dizi ve film önerilerini - tanıtımlarını - müziklerini - fragmanlarını bulabilirsiniz. İsterseniz film ve dizilere yorum yaparak diğer ziyaretçilere düşüncelerinizi sunup önerilerde bulunabilirsiniz…