[Değerlendirme] Search: WWW

  nasip   |     21-12-2019, 23:54

2019, kdrama açısından verimsiz bir yıldı ama büyük bir keyifle izlediğim birkaç yapım da oldu. "Search: WWW" da onlardan biri! Konu ve karakter bakımından oldukça farklı olduğu için bu diziyi beraber konuşalım istedim.

Kore dizilerinde, hatta genel olarak Asya dizilerinde alışageldiğimiz bir 'kadın' figürü var. Dizi kitlesinin büyük çoğunluğu kadın da olsa, izlerken kendimizi çoğu zaman kadın karakterin yerine de koyuyor olsak ilginçtir ki dizilerde hikâye hep erkek karakter merkezinde dönüyor. Erkek karakterin gönlü hoş olsun, gururu okşansın, kadını kurtarıp kahramanlaşsın diye olmadık sahneler yazılıyor. Kadın hep figüran. Hâlbuki biz kadının bakışıyla izlemiyor muyduk diziyi? Peki, merkezde neden hep erkek karakterler var?

Bu ana-akımın dışına çıkıp daha güçlü kadın figürlerini karakterize eden az yapım var. "Search: WWW" da güçlü kadınların (kadın değil kadınlar) ana karakter olduğu az sayıdaki kdramalardan biri. Beyaz atlı prensleri değil, kendi kazandıkları parayla aldıkları spor arabaya binen kadınları işleyen bir dizi. Dizi boyunca karakterlerden beklenmedik tepkiler geliyor. Sürprizlerle dolu senaryosu ve ince düşünülmüş diyalogları olan diziyi klişelerden sıkılmış olanlara öneriyorum. Bazı sahneler aşırıya kaçsa da kurgu olduğunu belli etse de aslında bu diziyi daha ilginç kılıyor çünkü Kore’deki tabularla, kurallarla, kabullerle tabiri caizse dalga geçiyorlar. Göze batırarak başkaldırıyorlar. Her ayrıntı Kore’deki basmakalıplara meydan okuyor resmen, karakterler çok ilgi çekici ^^ Evet hikâye çok sağlam değil, ama diziyi izleten şey zaten olay örgüsü değil karakterler…

'Unicon' ve 'Barro' adlı 2 rakip web portalında çalışan 3 kadın başrol üzerinden anlatılan hikâye, bu dijital platformların işleyiş sistemine dair bolca fikir veriyor. “Romantizm yok mu?” derseniz o da var efendim olmaz mı, farklı önceliklerle hayatını yaşayan 3 karakterin özel hayatlarını izlemek ve farklı yaklaşımlarına, çatışmalarına tanık olmak da bir o kadar güzel!

(UYARI: Diziyi henüz izlemeyenler için yolculuğumuz buraya kadardır. Bol SPOILER içeren kısma geçiş yapmak üzereyiz, SPOILER yemek istemiyorsanız lütfen gemiyi terk edin. UYARI bitti.)

Dizide hoşuma giden ve diğer dizilerde görmeye pek alışık olmadığımız konuları başlık başlık işlemek istedim:

Sosyal Medya Etiği

Dizinin sorgulattığı temel konulardan biri sosyal medya etiği… Hepimiz aktif veya pasif olarak sosyal medyanın içindeyiz. Peki, bize bu sosyal(!) ortamı sağlayan platformların çalışma prensipleri neler? Kırmızı çizgileri, değer yargıları, olurları olmazları neler? Dizi, dijital ortamların mutfağında nelerin sorunsallaştığını görme fırsatı veriyor ve -yeri geliyor- işlenen olaylarda izleyiciyi ikiye bölüyordu. “Böyle yapılması doğru” ya da “Hayır, bu uygulama çok yanlış” ikilemi arasında kalıyorsunuz. Birkaç örnek üzerinden hatırlayalım:

Arama motorlarında aratılan kelimelere müdahale etmek etik mi değil mi? Her silinen kelime manipülasyona girer mi?

Gerçek zamanlı sıralamadan isminin silinmemesi birinin intiharına sebep olabilirken, sıralamadan silinen bir kelime bir siyasi partinin kazanmasına sebep olabiliyor. Hal böyleyken arama motoruna dışarıdan müdahale etmek oldukça kritik bir mesele…

Unicon’un arama motorundaki aratma verilerini manipüle ettiği iddiasıyla yapılan duruşmaya arama motorunun sözcüsü olarak giden Ta-Mi’nin sorgusu sırasında:

Milletvekili Joo Seung-Tae: “Tekrar soruyorum, yemin ettiniz, doğruyu söylemek zorundasınız. Gerçek zamanlı anahtar kelimeleri değiştirdiniz mi, değiştirmediniz mi?”

Tanık Bae Ta-Mi: “Unicon’un gerçek zamanlı anahtar kelime sıralamasına müdahale edilip değişiklik yapıldığı doğru.”

Milletvekili Joo Seung-Tae: “İtiraf ediyor musunuz yani?”

Tanık Bae Ta-Mi: “Şuana kadar gördüğünüz hiçbir gerçek zamanlı anahtar sözcükleri gerçek değil. Tek gerçek, internette arama yapmak isteyen insanların klavyeyi kullanan parmakları ardındadır. Çalıştığım 10 yılda en çok sildiğim kelimeleri bilmek ister misiniz? ‘Seks’, ‘Porno’, ‘PG19’, ‘Teşhircilik’, ‘Porno siteleri’: Çoğu anahtar kelime cinsellik içeriyordu. Böyle kelimeleri siliyoruz, çünkü bunlar tüm ulusun kullandığı bir arama motoruna yakışmayan kelimeler. Toplumun yararına kelime silmek suçsa, evet anahtar kelimeleri değiştiriyoruz.”

“Olur mu canım öyle şey, gerçek verilere dışarıdan müdahale edilmemeli” derken dizide böyle bir detayla karşılaşınca şaşırmıştım doğrusu. Gerçek verilere müdahale edilmediğinde en çok aratılanlar listesinin başını çekecek olan kelimeleri görünce “bazı durumlarda müdahale edilmesi gerekiyormuş demek ki” demiştim. (Youtube’taki trendlerde hep pornografik içeriklerin olduğunu bir düşünün.) Hâlbuki kimine göre de bu müdahale ‘sansürleme’ye girebilir. Sanırım asıl soru şu, o ‘bazı durumlar’ neleri kapsıyor? Bu soruyla dizi boyunca karşı karşıya geldik ama sorunun cevabı o kararı veren yetkili kişinin etik değerlerine ve olaya yaklaşımına, önceliklerine göre değişegeldi ve aslında mevzu sosyal medya olduğunda ortaya henüz net kurallar bütünü koyulamadığını, standartların değişken olduğunu ve hatta yasal düzenlemelerin olmadığını fark ettik.

“Gerçek zamanlı sıralamalar hepimizin hayatını etkiliyor ama yeterince sağlam kurallara bağlı değiller. Hizmet noksan ama çok büyük etkiye sahip. Bu yüzden, gerçek zamanlı sıralamalardan nefret ediyorum.” Ta-Mi (4.bölüm)

İki webtoon yazarı Godori ve Kont Kim arasındaki münakaşada halk mağdur olduğunu iddia eden ünlü webtoon yazarından taraf olur ve:

Ta-Mi: “Çoğunluğu Kont Kim’in sözlerine inanıyor. Yani Kont Kim, Godori’den daha popüler.”

Benzer bir yaklaşımı Ga-Gyeong da gösterdi:

Kont Kim’in laflarına inanıyor musun?

Ga-Gyeong: “Bunun ne önemi var?”

Yalan söylediği açığa çıkarsa 'Unicon' kısmi sorumluluk almak zorunda kalacak.

Ga-Gyeong: “Durum bu olsa da ondan vazgeçemeyiz.”           

İnsanlar yalandan, saldırganlıktan daha çok nefret eder. Eğer işler ters giderse Kont Kim’in kariyerine devam edebileceğini mi sanıyorsun?

Ga-Gyeong: “Evet öyle sanıyorum. Onun sadece bir saldırıya karışması ve bunun hakkında yalan söylemesiyle insanların onun webtoonlarını okumayı bırakacak kadar ahlaklı olduğunu mu sanıyorsun? ‘Ben Kont Kim’in webtoonlarını seviyorum kendisini değil.’ İnsanlar kendilerine bunu söyleyecek çünkü onun yazılarından aldıkları keyif onun ahlakında daha önemli olacak.”

Doğru söyleyen taraf Godori olmasına rağmen, çoğunluk sevdiği ünlünün sözlerine inanıp ondan taraf olmuştu. Bu vaka baştan sona aslında eğlence dünyasındaki gerçek olmayan imajları ve hayran kitlelerinin sevdikleri isimleri kayırma meyillerini özetliyordu. Zira herkesin sevdiği 'Kont Kim' lakaplı yazar aslında gerçekte saygısız ve kibirden gözü dönmüş bir tipti. Fakat insanlar onun imajını gerçek kabul ederek hareket ediyorlardı. Maskenin ardını sorgulamıyorlardı. Ama sanırım bu durum hepimiz için geçerli. Ünlü olmasına gerek olmaksızın, bir anlaşmazlıkta taraflardan birini tanıyor ve hatta seviyorsak o tarafa inanma ve koruma meylimiz hep olur. Bunu dizginlemek zor olsa gerek. Kaldı ki yazarın aslında bir zorba olduğunu öğrenmek onun yazdıklarını okumaya engel mi bu da tartışılır. (Yazdıkları zorbalık şiddet içeriyor değil, hâlâ aynı şeyleri yazıyor) İzlediğimiz dizileri yazan senaristin, oyuncuların, yönetmenlerin karakterlerini biliyor muyuz? Ya da bilmek zorunda mıyız? Onların hayatı nasıl yaşadıkları yaptıkları işin niteliğini etkiler mi? Kapitalist sistemde alıcı ve satıcı arasında böyle duygusal bir bağ olmalı mı? Eğer ki olursa bunu her daim her alanda devam ettirmek mümkün mü? Bence koca bir soru işareti. Bunu tam olarak ahlakla bağdaştıramıyorum o yüzden. Hakkaniyetli bir tutumun ne olduğu konusu göreceli olsa da böyle bir konunun dizide işleniyor olması kayda değerdi bence.

Bu konudaki son anekdotum ise dizideki iktidar partisi hakkında olacak. Hükümet, web portallarına kayıtlı kullanıcıların bilgilerine ulaşma yetkisi talep ediyordu. Yani internet üzerinden yazılan her şeyin istendiği takdirde birileri tarafından görülebilmesi ve kimlik tespiti yapılabilmesi demek bu. İnternetteki anonimliğin sakıncalı tarafları çok olsa da, düşünce özgürlüğü anlamında da önemli bir rol oynadığı kesin. İnsanlar yeri geliyor haklarını anonim olarak dile getirebiliyorlar, haklarını anonim olarak arayabiliyorlar. Özellikle baskıcı rejim ve toplumlarda sanal maskeler kritik işlev görebiliyor. Hükümet karşıtı paylaşım yapanların hükümet tarafından fişlenebiliyor olması ise insan hakkı ihlali. Yasal olmasa da kapalı kapılar ardında bu bilgilere erişimi talep eden siyasilere karşı, rakip iki portalın iş birliği yapması takdire şayandı.

Güçlü Kadın Figürler

Ta-Mi, Scarlett ve Ga-Gyeong üçgeninde ilerleyen hikâyedeki üç karakteri de ayrı sevdim ben. Ta-Mi ve Ga-Gyeong daha çok mantıklarıyla hareket ederken Scarlett daha çok içgüdüleriyle hareket eden bir karakterdi. Ta-Mi ve Ga-Gyeong, yaklaşım anlamında birbirine daha yakın görünseler de Ta-Mi görece daha sağduyuluydu.

Karakterlerin beklenmedik tepkilerinden bahsetmiştim;  

Aldatıldığını öğrenen Scarlett’ın olayı travmatize etmek yerine, saniyesine gidip adamı bir kaşık suda boğması, hesap sorması, hakkını araması, “millet ne der” diye olaya tepkisiz kalmaması;

Ta-Mi’nin ismi gerçek zamanlı arama listelerinde yükselip haksız yere insanlardan linç yerken onu kurtaran bir kahramanı beklemeksizin sorunlarını kendi çözmesi; misal kendisine yumurta fırlatan kızların yanına gidip yumurtayı onların kafasında kırması ya da Scarlett’la beraber Ga-Gyeong eşinin arabasını parçalaması oldukça beklenmedik detaylardı.

Ga-Gyeong her ne kadar en az tepki veren karakter gibi görünse de aslında daha derinde bir mücadele verdi ve dizi boyunca en büyük karakter gelişimini o gösterdi. Çıkarları için kölesi haline geldiği kayın-ailesine karşı geldi. Formalite olan ilişkisi ise yavaş yavaş gerçeğe dönüştü.

İzlerken kimilerinin hoşuna gitmese de, anlamsız gelse de bana çok anlamlı gelen ve doğru dürüst işlendiği için minnettar olduğum bir konu ise evlenme planı yapmayan bir kadın figürünün olmasıydı. Dizilerde böyle karakterler “nasılsa evlenecek, evlenmeye ikna olacak” gibi bir izlenime sahip oluyorlar. Çünkü toplum da bu karakterlere böyle yaklaşıyor. Farklı tercihleri olanların aynılaşması gerektiği algısı. Taraflardan biri evlenmek istiyorsa ama bir taraf istemiyorsa -hangi taraf olduğu önemli değil- neden evlenmek istemeyen taraf isteyen tarafa uyum sağlamak zorundaymış gibi bir algı var? Bu içgüdüsel yaklaşıma ayak direttiği için Ta-Mi’nin tavrı çoğu kişiyi rahatsız etti ama ben izlerken çokça haklı bulmuştum. Senariste bir kez daha teşekkür ediyorum bu konuyu masaya adamakıllı yatırdığı için, geçiştirmediği için.  

Dizideki romantizme çok girmeyeceğim, anlatmaya ve üzerine konuşmaya ne hacet izlemek yeterli ^^ Fakat “favori çiftim kimdi” diye sorarsanız Scarlett & Ji-Hwan derim ^^

Bitirmeye yakın eklemek istediğim bir diğer detay ise kamera açıları olacak. Alışılmışlara bir başkaldırı olarak tanımladığım dizinin bu aykırılığı kamera açılarına da yansımış diye düşündüm hep. Asimetrik kadrajlar, deneysel odaklamalar da diziye yüklediğim misyonla örtüşüyor gibiydi. Hikâyedeki o rahatsız edicilik kamera açılarına da yansımıştı. Zaman zaman görüntü yönetmeninin tadı kaçırdığını düşünmedim değil tabi… Olsun.

Sizler de bana katıldığınız ya da katılmadığınız noktaları dile getirebilir, benim algıma takılmayan başka detayları hatırlatabilirsiniz. Bu köşe, dizileri bir güzel çitilemek için var, konuşun konuşturun efendim. Ne zaman olur bilmiyorum ama bir sonraki değerlendirmede görüşmek üzere :)

Puanlama:

Senaryo & Konu: 8/10
Karakterler & Oyunculuk: 9/10

Not. Nerdeyse hiç görsel olmadan dizi değerlendirmesi yapmışım, geri dönüşten ne kadar sıkıcı olup olmadığı anlaşılacak ^^ Ama arkadaşlar görsel kullanmaya gerek var mı? İçerik diziyi izleyenler için zaten, mevzu tekrar izlemiş kadar olmak değil, izlerken dikkatimizi çeken şeyleri beraber konuşabilmek =)




Yorumlar

"Herhangi bir küfür, hakaret, reklam, din-siyaset-ırk içerlikli tartışmalar, başka sitelerin adı ve (sitemizin linkleri hariç) link paylaşarak yorum yapmak yasaktır. Bu tür yorumlar silinecektir. Küfür içerikli yorum paylaşan ziyaretçinin süresiz olarak yorum yapması engellenecektir. Hakaret içerikli yorum paylaşan ziyaretçinin ise 2 ay boyunca yorum yapması engellenecektir."
"Site ile ilgili şikâyetlerinizi, önerilerinizi, isteklerinizi ve düzeltmeleri yorum olarak değil, iletişim bölümünde belirtilen adresler üzerinden yapınız. Aksi halde bu tür yorumlar silinecektir."
"Yorum alanını özel sohbet alanına çevirmek yasaktır."
Lütfen spoiler içeren yorumlarınızda bu tagı kullanın:

SON HABERLER
tümünü gör
Yerli Dizi izle

TEST & ANKET

tümünü gör

GÜNEY KORE SİNEMASI

Güney Kore Sineması dünyası ile ilgili haberleri, oyuncular hakkında bilgileri, dizi ve film önerilerini - tanıtımlarını - müziklerini - fragmanlarını bulabilirsiniz. İsterseniz film ve dizilere yorum yaparak diğer ziyaretçilere düşüncelerinizi sunup önerilerde bulunabilirsiniz…